PGS.TS. Vũ Ngọc Anh – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội ký Biên bản cam kết ghi nhớ giữa 20 đơn vị thành viên về phối hợp nâng cao chất lượng tạp chí khoa học Việt Nam theo chuẩn Scopus và Web of Science giai đoạn 2026 – 2030

Hội thảo do Đảng ủy các trường Đại học, Cao đẳng Hà Nội chủ trì, phối hợp với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải tổ chức, quy tụ khoảng 300 đại biểu là đại diện các cơ quan Trung ương, thành phố Hà Nội, các bộ, ngành, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, cơ quan báo chí – xuất bản, cùng các nhà khoa học, chuyên gia và đội ngũ làm công tác tạp chí khoa học.

Hội thảo hướng tới mục tiêu có ý nghĩa chiến lược nhằm thúc đẩy các tạp chí khoa học Việt Nam phát triển thực chất, chuyên nghiệp, từng bước được cộng đồng khoa học quốc tế thừa nhận, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu, tự chủ tri thức và vị thế học thuật của các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.

Đối với Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội – cơ sở giáo dục đại học có truyền thống trong đào tạo và nghiên cứu về kiến trúc, quy hoạch, xây dựng và quản lý phát triển đô thị, mỹ thuật ứng dụng, thì việc tham dự Hội thảo là dịp để Nhà trường tiếp cận những đánh giá tổng thể về hệ thống tạp chí khoa học trong nước và trao đổi, học hỏi kinh nghiệm quản trị, biên tập, quốc tế hóa tạp chí của các đơn vị bạn.

Tạp chí khoa học – cấu phần của hạ tầng khoa học quốc gia

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính cho phát triển nhanh và bền vững; Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 đặt ra yêu cầu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó giáo dục đại học phải gắn chặt hơn với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Theo tinh thần đó, phát triển tạp chí khoa học không còn là công việc riêng của một tòa soạn hay một ban biên tập, mà là một cấu phần của hạ tầng khoa học quốc gia: nơi kiểm chứng, công bố và lan tỏa tri thức; nơi hình thành chuẩn mực học thuật, thúc đẩy liêm chính nghiên cứu và phản ánh năng lực nghiên cứu của cơ quan chủ quản. Việc nâng cao chất lượng tạp chí theo chuẩn quốc tế vì vậy là một quá trình chuẩn hóa toàn diện về chất lượng học thuật, quản trị biên tập, phản biện, đạo đức xuất bản, dữ liệu, chuyển đổi số và quốc tế hóa.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc – Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật nhấn mạnh: việc các tạp chí khoa học Việt Nam được lập chỉ mục trong các cơ sở dữ liệu quốc tế có uy tín là cần thiết, nhưng nếu chỉ nhìn Scopus hay Web of Science như một “đích đến” thì rất dễ tập trung vào các yêu cầu kỹ thuật mà chưa đi đến phần cốt lõi. Đích đến thực chất phải là chất lượng khoa học; những chuẩn mực bên ngoài chỉ thực sự có ý nghĩa khi trở thành năng lực bên trong của chính tạp chí.

Từ góc độ quản lý nhà nước, TS. Trần Đắc Hiến – Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết hệ thống hiện có khoảng 506 tạp chí khoa học thuộc 367 cơ quan tạp chí, trong đó các cơ sở giáo dục đại học chiếm 245 tạp chí (48,4%). Tuy nhiên, cả nước hiện chỉ có 16 tạp chí được lập chỉ mục trong Scopus và/hoặc Web of Science; 52,8% số tạp chí đã áp dụng mã định danh đối tượng số (DOI) và 45,7% có website vận hành theo mô hình tạp chí trực tuyến. Những con số này cho thấy khoảng cách cần thu hẹp, đồng thời chỉ ra rất rõ các nội dung cần ưu tiên: chuẩn hóa quy trình xuất bản, chuyển đổi số toàn bộ vòng đời bài báo, gắn DOI và ORCID, chuẩn hóa metadata và quản lý liêm chính khoa học trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo tạo sinh phát triển nhanh.

Hội thảo cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho kinh nghiệm của Tạp chí Journal of Science and Transport Technology (JSTT) – Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải: được thành lập năm 2021, định hướng theo chuẩn quốc tế ngay từ đầu, phát triển chủ yếu bằng nguồn lực nội tại và sau hơn ba năm đã được Scopus chấp nhận lập chỉ mục, tiếp đó nâng hạng từ Q4 lên Q3. Theo PGS.TS. Nguyễn Hoàng Long – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, giá trị lớn nhất của trường hợp này không nằm ở một chỉ mục hay một thứ hạng, mà ở việc một trường đại học Việt Nam có thể chủ động làm chủ quy trình biên tập – phản biện, hạ tầng số và mạng lưới học thuật của chính mình mà vẫn đạt được sự thừa nhận của cơ sở dữ liệu quốc tế lớn. Đây là kinh nghiệm có giá trị tham khảo trực tiếp đối với các trường đại học chuyên ngành, trong đó có Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.

Cam kết của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội giai đoạn 2026 – 2030

Một điểm nhấn mang tính hành động của Hội thảo là Lễ ký Biên bản cam kết ghi nhớ giữa 20 đơn vị thành viên về phối hợp nâng cao chất lượng tạp chí khoa học Việt Nam theo chuẩn Scopus và Web of Science giai đoạn 2026 – 2030. PGS.TS. Vũ Ngọc Anh – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tham dự và ký Biên bản cam kết, thể hiện sự tham gia chủ động, có trách nhiệm của Nhà trường vào cơ chế hợp tác liên trường, liên đơn vị trong phát triển tạp chí khoa học theo chuẩn quốc tế.

Theo định hướng của Biên bản cam kết, các đơn vị chủ động xây dựng lộ trình, bố trí nguồn lực và nỗ lực để đến năm 2030 có tạp chí khoa học của đơn vị được lập chỉ mục trong Scopus hoặc Web of Science; đồng thời hình thành mạng lưới hợp tác nhằm chia sẻ kinh nghiệm quản trị, biên tập, phản biện, quốc tế hóa, chuyển đổi số; tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn, tọa đàm chuyên môn; hỗ trợ tự đánh giá theo tiêu chí quốc tế và tăng cường kết nối nguồn lực. Trong cơ chế phối hợp, Đảng ủy các trường Đại học, Cao đẳng Hà Nội phát huy vai trò kết nối, định hướng và tạo điều kiện thúc đẩy các hoạt động chung của mạng lưới; Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải là đầu mối phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kết nối các hoạt động chuyên môn.

Với Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, việc ký Biên bản cam kết là sự tiếp nối chủ trương phát triển hoạt động khoa học công nghệ gắn với hội nhập quốc tế mà Nhà trường đã và đang triển khai.

Từ cam kết đến hành động

Cam kết của 20 đơn vị được kỳ vọng chuyển hóa thành kế hoạch cụ thể, có đầu mối, có tiến độ, có sản phẩm và có cơ chế theo dõi, để mục tiêu hội nhập quốc tế của các tạp chí khoa học trở thành một quá trình phát triển bền vững thay vì một phong trào ngắn hạn.

Với tinh thần đó, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội sẽ tổ chức triển khai các nội dung đã cam kết theo Biên bản cam kết ghi nhớ, nỗ lực nâng cao chất lượng tạp chí khoa học của Nhà trường trong thời gian sớm nhất.

Việc tham dự Hội thảo và ký Biên bản cam kết ghi nhớ một lần nữa khẳng định quyết tâm của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội trong việc nâng cao chất lượng hoạt động khoa học công nghệ, phát triển tạp chí khoa học theo hướng chuẩn mực, minh bạch và hội nhập, góp phần cùng hệ thống tạp chí khoa học Việt Nam từng bước hiện diện rõ nét hơn trên bản đồ khoa học quốc tế.